
شاید بسیاری تزکیه نفس را ساده پنداشته و گمان برند که به آن رسیده اند و یا رسیدن به آن را خیلی آسان تصور نمایند که این ناشی از عدم شناخت حقیقت صفات رذیله(ریا، عجب و کبر، بخل، حب جاه و …)میباشد.
شاید بسیاری تزکیه نفس را ساده پنداشته و گمان برند که به آن رسیده اند و یا رسیدن به آن را خیلی آسان تصور نمایند که این ناشی از عدم شناخت حقیقت صفات رذیله(ریا، عجب و کبر، بخل، حب جاه و …)میباشد.
علم طریقت را نزد مرشد کامل و مکمل که به سعادت فنا و بقا مستسعد گشته باشد، بیاموزید و مقامات را تا ولایت کبری کسب نمایید آن زمان از این اوصاف مذمومه خلاصی می یابید و به صفات حمیده متصف می گردید.
پس از تزکیۀ نفس، این عارف از وساوس داخلی فارغ میگردد و اگر احیاناً وساوس رخ بدهد، این وسوسۀ وساوس بیرونی، یعنی شیطانی است نه نفسی.
علم باطن و علم ظاهر دو اصل هستند که هیچ یک از آن دو از صاحب خویش بی نیاز نیست و آن دو به منزله ایمان و اسلام است که هر یک از دو به دیگری مرتبط است همانند جسم و قلب که هیچ یک از آن دو از صاحب جدا شدنی نیست.
مقصود از اعمال شریعت و احوال طریقت و حقیقت تزکیه نفس و تصفیه قلب است ، تا نفس مزکی شود و قلب سلامتی پیدا نکند ، ایمان حقیقی که نجات وابسته به آن است میسر نشود
طریقت و شریعت دو چیز همزاد هستند مانند روح و جسد. یکی از آن دو ، راه و روش تحصیل کمال اخلاص میباشد که آن عمل با اعضا و جوارح بدن است. پس همانا روح بدون جسم، قیامی برای آن نیست و همانا جسد بدون روح، دوامی برای آن نیست و آن، امری مشترک برای زنان و مردان است .
همانطور که جسم اولیاء زنده است، دلشان نیز به ذکر او تعالی زنده است
هیچ مرد و زن مومن نیست که خداوند سه فرزند از صلبشان به آنها داده باشد و به سن تکلیف نرسیده باشد و از دنیا رفته باشد مگر اینکه خداوند از فضل و رحمت خویش بر ایشان ، آنها را داخل بهشت می گرداند .
ذکر با تمامی جوارح و اعضای بدن که ذکر معرفت و محبت نامیده می شود و آن ذکر خواص خواص است و امکان بیان نمودن ثمره آن نیست و جز خداوند بلند مرتبه قدر و ارزش آن را کسی نمی داند
جفای محبوب، لذّت بخشتر است از وفای او؛ زیرا در وفای محبوب، نفس شرکت دارد، ولی در جفای او، حظّ نفسی موجود نیست
کسب مقام با رعایت آداب شریعت
همانا از بندگان خدا افرادی هستند که نه انبیا هستند و نه شهدا، بلکه انبیا و شهدا در روز قیامت به جایگاه آنان در نزد خداوند قبطه می خورند.آگاه باشید هر آینه دوستان خداوند هیچ ترسی بر آنها نیست و نه تنها اندوهگین میشوند.
از بندگان او تعالی کسانی که به اطمینان نفس مشرّف شده باشند، از همۀ افعال محبوب، چه ایلام[1] باشد و یا انعام، محظوظ
فواید صحبت
تا زمانی که نفس اماره تزکیه نشده وساوس انسان وساوس داخلی بوده و مرض او ذاتی است
فضیلت صحبت با نبی اکرم
حق صحبت
چگونگی وارد شدن به خانه دیگران
حضرت امام رحمة الله علیه میفرماید: صحبت، اصل عظیم است نزد این بزرگواران
وقت سفر
انسانها دو نوعاند: یکی محبوبین و دیگری محبّین.
قابلیت دل
قوت جوانی را صرف طاعات و عبادات نمایند و حدیث شَابٌ نَشَأَ فِی عِبَادَةِ اللهِ شنونده باشند.حضرت پیامبر ﷺ در آن فرمودهاند۷ گروه که در قیامت زیر سایهی خود پناه می دهد که یکی از آنان جوانی است که در عبادت خداوند متعال رشد و نشأت داشته باشد
فضیلت ادب
منکر و نکیر دو فرشته ناشناختهاند که یکی از آنها از میّت مسلمان و دیگری از میّت کافر میپرسد
اموري که حضرت خواجه بهاءالدّین نقشبند(رح) تأکید بسیاری بر آن داشتهاند عبارتند از:
مؤمنان در بهشت حق جلّ جلاله را میبینند و این دیدن بیکیف است که در این دنیا در عقل و تعبیر بشر نمیگنجد.
برکت صحبت و همنشینی با عارفان و عاشقان الهی
حق جلّ جلاله بسیط و قدیم است و مرکّب و حادث نیست و غیر او تعالی همه حادثاند. حادث با قدیم متّحد نمیشود.
دربارهي کامل مکمّل
رابطهی محبت است که محبّ را همواره با محبوب میدارد و به صفات کامله او موصوف میسازد و طالب را به رنگ مطلوب میبرآرد و جوش عشق است که سالک را از وجود بشریت سبکبار میکند و از تنگنای انانیت میرهاند، او را از او میرباید و بی او در حریم قدس جا میدهد و به منازل قرب می رساند.
قلب عارف ظرف او تعالی نیست، بلکه مظهر او تعالی است.
پس بر ما پسماندگان ناگزیر است که عمر دو روزه را به غفلت نگذرانیم و به خواب خرگوش نسازیم و به این سرای فانی دلبند نشویم و فریفتهی این قحبهی غدار نگرویم
ورع و تقوی دو نوع است؛ یکی عمل به اوامر و دیگری ترک مناهی است.
از نعمتهای خداوندی جَلَّ سلطانه چه توان نوشت که ظاهر و باطن را احاطه کرده است.تا به ترک ظاهر اثم شکر نعمتهای ظاهره ادا یابد و به ترک باطن اثم که گرفتاری و التفات به ماسوا از جمله آن است، شکر نعمتهای باطنه به حصول انجامد.
حضرت خواجه ـ قدّس الله سرّه ـ گفتهاند كه خاطر بر چهار نوع است:
اوقات را در طاعات و عبادات و ذکر و فکر صرف نمایند و زاد سفر طویل را مهیا سازند، کریمهی وَلْتَنظُرْ نَفۡسٌ مَّا قَدَّمَتْ لِغَدٍ را نیک تأمّل کنند
رضایت به نعمت و مصیبت.علامت محبت به خداوند متعال برابری انعام(نعمت دادن) و ایلام(به درد آوردن و رنج افکندن) محبوب است
مدار کار بر استقامت است، اَلاِسْتِقَامَةُ فَوقُ الکَرَامَةِ (استقامت بر شریعت از کرامت و خوارق عادات بهتر است).، امثال ما بوالهوسان که هوس استقامت کنیم و دَم از استقامت زنیم، هوس و خیال است!
ده اصل رسیدن به سعادت
روءیت دو نوع است : روءیت بصری و روءيت قلبى. روءيت قلبي با دوام تر از روءيت بصري است.
ولایت دو نوع است؛ یکی ولایت عامّه که ولایت همۀ مسلمانان است و دیگری ولایت خاصّه که به فنا و بقا و عروج و نزول و تزکیۀ نفس مربوط است
خواسته نفس
غمهای دنیای دون را رها کنید و به فکر آخرت باشید
مقصود از سیر و سلوک تکمیل ایمان است نه تماشای صور غیبیه که داخل عبث است. هرگاه خواهی که اظهار کرامت و خرق عادات نمایی و خلق را معتقد خودگردانی و از این راه از مردم امتیاز پیدا کنی هر آیینه کبر و ریا و هستی پدید آید
غیبت کردن
اساس و بنیاد این معارف، شریعت است
قبل از تصفیۀ قلب و تزکیۀ نفس، پی بردن به اسرار قرآنی امکان پذیر نیست.
و دوام توجه و اقبال را به جناب قدس او از اجلّ نعم دانید و استهلاک و اضمحلال در فضای اطلاق اعظم مقاصد شمارید،و بر محبت و اطاعت شیوخ مستقیم باشید که مدار این راه بر آن است. و عروةالوثقی شریعت غرّا را از دست ندهید و سنن نبویّه ﷺ را به دندان محکم بگیرید
♦️سبقت جویی در سلام کردن♦️